Thông tin được đưa ra tại Hội thảo chuyên đề “Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số”, diễn ra sáng nay (7/4/2026) tại Hà Nội. Sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp với đối tác chuyên môn Check Point tổ chức.

An ninh mạng toàn cầu đối mặt những thách thức chưa từng có

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ và trở thành hạt nhân của nền kinh tế số, vấn đề an toàn không gian mạng đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Công nghệ này không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tối ưu hóa vận hành, mà còn mang đến những hệ lụy không báo trước, những kẽ hở bảo mật mới khi hệ thống dữ liệu ngày càng trở nên kết nối và phức tạp.

Tại Việt Nam, hành lang pháp lý về an ninh mạng và AI đang được hoàn thiện với Luật An ninh mạng, Chiến lược AI đến năm 2030 và các định hướng quản lý mới, nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI trở thành một phần quan trọng của hạ tầng số quốc gia.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân – Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, NCA - cho biết: Ở góc độ bảo đảm an ninh quốc gia, AI hiện đang đặt ra nhiều thách thức chiến lược. Đó là vấn đề bảo vệ chủ quyền dữ liệu, vấn đề phụ thuộc vào các nền tảng và công nghệ nước ngoài, cũng như yêu cầu bảo vệ chính các hệ thống AI, vốn đang trở thành mục tiêu tấn công mới.

"AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai", Đại tá Nguyễn Hồng Quân nói.

Từ góc độ chuyên môn, ông Phạm Tiến Dũng - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Phó Chủ tịch NCA - khẳng định: Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội đó, chúng ta cần một nền tảng an ninh mạng vững chắc, nơi đổi mới sáng tạo đi cùng với an ninh, an toàn, phát triển luôn gắn liền với kiểm soát rủi ro. Theo đó, AI không chỉ là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội mà đang làm thay đổi cách thức các tổ chức vận hành và quản trị. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, AI đang được nghiên cứu, ứng dụng trong nhiều hoạt động như đánh giá, chấm điểm tín dụng; phát hiện gian lận; tự động hóa quy trình và hỗ trợ khách hàng. Qua đó, nâng cao hiệu quả, khả năng tiếp cận dịch vụ của khách hàng.

Tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp phòng thủ

"AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro mạng", bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản - chia sẻ.

Đồng quan điểm, đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng: Tại Việt Nam, việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế là hết sức cần thiết. Chúng ta cần xây dựng một hệ sinh thái hợp tác, trong đó có sự chia sẻ thông tin về mối đe dọa, phối hợp trong nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến.

Còn theo ông Phạm Tiến Dũng, ở lĩnh vực ngân hàng - tài chính, việc xem xét và quản lý các ứng dụng AI cần thực hiện theo cách tiếp cận dựa trên mức độ rủi ro và tác động. Các hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch tài chính có thể tác động trực tiếp đến thị trường, do đó chúng cần được giám sát chặt chẽ, có giới hạn kiểm soát phù hợp và cơ chế can thiệp kịp thời. Những hệ thống AI hỗ trợ hoặc quyết định cấp tín dụng đặt ra yêu cầu cao về tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi của khách hàng.

bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản

Trong khi đó, các hệ thống AI phục vụ phát hiện và ngăn chặn gian lận cần được triển khai theo hướng vừa nâng cao hiệu quả phòng ngừa, vừa hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến các giao dịch hợp pháp.

Các phương pháp an ninh bảo mật truyền thống đang bộc lộ những hạn chế trước các mối đe dọa thế hệ mới. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp cận theo hướng song hành: Một mặt, AI cần được thiết kế, triển khai và vận hành theo hướng an toàn, tin cậy và có kiểm soát; mặt khác, AI cũng cần được khai thác như một công cụ để nâng cao năng lực phòng thủ không gian mạng.

Bà Ruma Balasubramanian đề xuất các doanh nghiệp muốn xây dựng hạ tầng AI riêng nên quan tâm cách tiếp cận qua mô hình “AI Factory Security Blueprint” - kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn.

Bà cũng khuyến nghị các đơn vị, doanh nghiệp tại Việt Nam quan tâm đến phương pháp bảo mật AI tập trung vào hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI; đồng thời giới thiệu AI Defense Plane - nền tảng của Check Point giúp bảo mật toàn diện ứng dụng và hạ tầng AI, có khả năng phòng thủ đa lớp trước những rủi ro như tấn công chèn lệnh, rò rỉ dữ liệu hay hành vi độc hại từ AI Agents.

Theo bà Ruma Balasubramanian, phương pháp bảo mật AI của Check Point tập trung vào hiển thị, quản trị và phòng ngừa trên toàn bộ hệ sinh thái AI. Với các doanh nghiệp đang quan tâm đến việc xây dựng hạ tầng AI riêng nhằm đáp ứng yêu cầu về chủ quyền dữ liệu, Check Point đề xuất cách tiếp cận thông qua mô hình “AI Factory Security Blueprint” – kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).