Tòa án Công lý Liên minh châu Âu đã bác kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ án chống độc quyền liên quan Android, khép lại cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm giữa tập đoàn công nghệ Mỹ và cơ quan quản lý châu Âu.

Phán quyết này đồng nghĩa Google phải chấp nhận khoản phạt 4,1 tỉ euro, tương đương khoảng 4,7 tỉ USD. Đây là mức phạt đã được điều chỉnh giảm so với con số ban đầu 4,34 tỉ euro mà Ủy ban châu Âu đưa ra năm 2018, nhưng vẫn là một trong những án phạt chống độc quyền lớn nhất mà EU từng áp dụng với một công ty công nghệ.

Tòa án cao nhất của EU cho rằng các cơ quan quản lý cạnh tranh của khối đã có cơ sở khi xử phạt Google vì sử dụng hệ điều hành Android để hạn chế đối thủ. Google từng lập luận rằng Android giúp tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho thị trường di động và cạnh tranh với Apple, nhưng lập luận này không đủ để đảo ngược quyết định xử phạt.

Vụ việc không chỉ liên quan đến số tiền phạt lớn, mà còn phản ánh cách châu Âu xử lý quyền lực của các nền tảng công nghệ có vị thế thống lĩnh. Trong hơn một thập niên qua, Google nhiều lần trở thành mục tiêu điều tra của EU, từ dịch vụ mua sắm trực tuyến, quảng cáo đến hệ điều hành di động.

Trọng tâm của vụ kiện nằm ở cách Google phân phối các dịch vụ cốt lõi trên thiết bị Android. Ủy ban châu Âu cáo buộc Google đã yêu cầu các nhà sản xuất điện thoại cài sẵn Google Search và trình duyệt Chrome nếu muốn được cấp phép sử dụng kho ứng dụng Play Store.

Với người dùng phổ thông, Play Store là thành phần gần như không thể thiếu trên điện thoại Android vì đây là nơi tải ứng dụng chính thức. Điều đó khiến các nhà sản xuất thiết bị khó tách riêng Play Store khỏi các dịch vụ khác của Google, trong khi các đối thủ về tìm kiếm và trình duyệt gặp bất lợi ngay từ khi thiết bị được bán ra.

Cơ quan quản lý EU cho rằng cách làm này giúp Google bảo vệ vị thế thống lĩnh trong lĩnh vực tìm kiếm trên di động. Khi ứng dụng Tìm kiếm (Search) và Chrome được cài sẵn, người dùng có xu hướng tiếp tục sử dụng các dịch vụ mặc định, còn nhà phát triển hoặc đối thủ cạnh tranh phải tốn thêm chi phí để tiếp cận cùng nhóm khách hàng.

Google đã thay đổi một số thỏa thuận sau quyết định xử phạt năm 2018, nhưng điều đó không làm thay đổi kết luận của tòa đối với hành vi trong giai đoạn bị điều tra. Phán quyết mới vì vậy chủ yếu xác nhận rằng án phạt của EU có hiệu lực, thay vì mở ra một cáo buộc hoàn toàn mới.

Với Google, khoản tiền 4,7 tỉ USD là chi phí lớn nhưng không phải cú đánh duy nhất. Quan trọng hơn, phán quyết củng cố lập trường của EU rằng các công ty kiểm soát nền tảng số lớn không thể dùng lợi thế hệ sinh thái để khóa chặt người dùng và đối tác. Điều này cũng tạo thêm nền cho các quy định mới của châu Âu nhằm buộc các nền tảng lớn phải mở hơn với đối thủ.

Đối với người dùng Android, phán quyết không làm thay đổi ngay cách sử dụng điện thoại hằng ngày. Tuy nhiên, về dài hạn, các vụ kiện như vậy có thể ảnh hưởng đến cách ứng dụng tìm kiếm, trình duyệt và kho ứng dụng được cài đặt hoặc đề xuất trên thiết bị mới.