Đây là chủ đề chính được đề cập tại diễn đàn "Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ", diễn ra ngày 15/4/2026 tại Hà Nội. Sự kiện do Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam, dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), phối hợp với Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Quỹ châu Á tại Việt Nam tổ chức.

SME - "vùng lõm" về an toàn số

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu sống còn đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) - lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, nhưng cũng là nhóm dễ tổn thương trước các rủi ro an ninh mạng, lộ lọt dữ liệu và lừa đảo trực tuyến. Đồng thời, đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa Quyết định số 433/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 phê duyệt Đề án chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp SME, trong đó 300.000 doanh nghiệp được ứng dụng công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng NCA - nhấn mạnh, các SME chính là lực lượng nền tảng của nền kinh tế và là mắt xích quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Nếu các SME chuyển đổi số thành công, quá trình chuyển đổi số quốc gia mới có thể đi vào chiều sâu và tạo ra tác động thực chất. Tuy nhiên, trong khi nguồn lực tài chính, nhân sự công nghệ và năng lực bảo mật còn hạn chế, nhiều SME đang phải đối mặt với nguy cơ trở thành “vùng lõm” về an toàn số. Vì vậy, điều doanh nghiệp cần không chỉ là các khẩu hiệu hay lời kêu gọi, mà là tri thức thực chiến, sự hướng dẫn kịp thời và một hệ sinh thái đồng hành đủ mạnh để hỗ trợ phòng ngừa, ứng phó, phục hồi sau sự cố.

Từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân NCA - khẳng định: Chuyển đổi số an toàn đối với SME không chỉ là yêu cầu kinh tế, mà còn là vấn đề chiến lược gắn với chủ quyền số, uy tín quốc gia và sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Trong bối cảnh dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, việc bảo đảm an ninh mạng không còn là bài toán kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành điều kiện cốt lõi để duy trì hoạt động, bảo vệ niềm tin thị trường và nâng cao vị thế doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Chia sẻ tại Diễn đàn, các chuyên gia đều chung nhận định: các SME Việt Nam đang phải chịu "tác động kép": một mặt là chi phí đầu vào gia tăng và các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường; mặt khác là áp lực phải chuyển đổi số nhanh chóng trong khi nguồn lực có hạn.

Kết nối nguồn lực để hỗ trợ SME chuyển đổi số an toàn

Liên quan đến chủ đề nghị sự của Diễn đàn, ông Nguyễn Hoa Cương - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách Chiến lược Trung ương) - cho rằng, trong lĩnh vực an ninh mạng, hiện 4 nhóm thách thức cốt lõi đối với SME: Thứ nhất, các mối đe dọa trực tiếp ngày càng tăng, dễ đẩy doanh nghiệp vào thế bị động khi sự cố xảy ra; Thứ hai, rủi ro từ chuỗi cung ứng khi một "mắt xích yếu" về bảo mật ở doanh nghiệp nhỏ có thể lây lan sang đối tác lớn; Thứ ba, hạn chế trong tầm nhìn chiến lược khi nhiều đơn vị mới chỉ số hóa từng phần, chưa đồng bộ với các giải pháp bảo mật. Và thứ tư là bài toán nền tảng về thiếu hụt tài chính, nhân lực chuyên môn cùng hạ tầng công nghệ.

Các chuyên gia tham dự diễn đàn đều có chung nhận định, an toàn số cho doanh nghiệp SME không phải là trách nhiệm của riêng một chủ thể nào, mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp công nghệ, các đơn vị truyền thông và chính cộng đồng doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa điều này, tại sự kiện đã diễn ra Lễ phát động "Hành động vì một tương lai số an toàn cho doanh nghiệp". Qua đó, thể hiện quyết tâm và trách nhiệm của các cơ quan quản lý, tổ chức, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp trong việc cùng nhau xây dựng hệ sinh thái số an toàn, bền vững. Với sự hỗ trợ này, các doanh nghiệp không chỉ được hướng dẫn, tư vấn... mà còn tiếp cận giải pháp công nghệ, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo, nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó và phục hồi trước rủi ro.

Nhấn mạnh vai trò dẫn dắt và kết nối then chốt của NCA trong việc kết nối các nguồn lực để bảo vệ không gian mạng theo đúng chiến lược quốc gia, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng phân tích: “Việc bảo đảm an toàn số lúc này không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, mà còn là bệ đỡ phòng vệ hữu ích giúp cộng đồng doanh nghiệp và xã hội an toàn và phát triển mạnh mẽ hơn".

Đại diện NCA, ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng thư ký, Chánh văn phòng Hiệp hội - khẳng định: Trong kỷ nguyên số nhiều biến động, NCA xác định trách nhiệm của mình là trở thành một điểm tựa chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, nhất là SME. Cụ thể, vai trò của NCA được cụ thể hóa qua 3 cam kết hành động trọng tâm gồm: Kết nối nguồn lực - Xóa bỏ tối đa sự đơn độc của doanh nghiệp vừa và nhỏ; Lan tỏa tri thức thực chiến - Phổ biến các chính sách - Biến kinh nghiệm thành sức mạnh; Hỗ trợ thực thi và phản ứng nhanh.