Sáng nay (28/5), Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á (Vietnam - Asia DX Summit 2026) đã khai mạc phiên toàn thể với chủ đề "Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng 2 con số". Diễn đàn do Hiệp hội Phần mềm và dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) tổ chức với sự tham gia của hơn 2.000 đại biểu, đến từ 12 nền kinh tế và 18 tỉnh, thành phố trong nước; cùng đại diện các tập đoàn công nghệ hàng đầu quốc tế và Việt Nam.

Những động lực cho tăng trưởng

Trong thông điệp gửi diễn đàn, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - đã chỉ ra những điểm nghẽn, đồng thời nhấn mạnh các giải pháp nhằm kiến tạo không gian số. Theo đó, lãnh đạo các địa phương, Bộ, ngành chủ động bám sát thực tiễn, quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tăng cường liên kết vùng để tạo không gian phát triển số. Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ không ngừng đổi mới sáng tạo, tạo ra những sản phẩm công nghệ thực chất, đóng góp cho tăng trưởng quốc gia.

Theo ông Nguyễn Duy Ngọc, chủ đề Diễn đàn năm nay là "Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng 2 con số" phù hợp với mục tiêu Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là: Đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030" và phù hợp với Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương, đó là "đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính, đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số".

Bên cạnh đó, năm 2026 được xem là "Giai đoạn chuyển từ nhận thức sang hành động thực chất". Điều này đòi hỏi chúng ta phải có những tư duy đột phá, hành động quyết liệt và không đi theo những lối mòn cũ.

Với tinh thần đó, ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị Diễn đàn tập trung thảo luận, hiến kế và triển khai mạnh mẽ 5 định hướng chiến lược sau:

Một là, đột phá mạnh mẽ về thể chế, tháo gỡ mọi rào cản cho đổi mới sáng tạo. Thể chế phải đi trước một bước để mở đường cho công nghệ phát triển, chứ không phải đi sau để quản lý và hạn chế.

"Chúng ta cần khẩn trương cụ thể hoá tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tập trung xây dựng các hành lang pháp lý minh bạch, thông thoáng, an toàn, các cơ chế thử nghiệm (Sandbox) vượt trội cho AI, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn và tài sản số... Cơ quan nhà nước phải chuyển từ tư duy "quản lý " sang tư duy "kiến tạo," tạo điều kiện tối đa để kinh tế tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ tham gia hiến kế và cùng gánh vác để giải các bài toán lớn của quốc gia", ông nhấn mạnh.

Tiếp đến là chuyển đổi số phải đi đôi với cấu trúc lại hệ thống và chuẩn hoá quy trình, đồng thời phải xây dựng được một hạ tầng số hiện đại, đồng bộ, tạo lập và liên thông dữ liệu.

Để bứt phá vươn mình, các tập đoàn công nghệ lớn, các doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam phải dấn thân vào các lĩnh vực khó, nghiên cứu và làm chủ các công nghệ chiến lược then chốt.

Ông cũng đề nghị chuyển dịch từ "ứng dụng công nghệ" sang "làm chủ công nghệ lõi" và tự chủ số. Việt Nam không thể mãi dừng lại ở một quốc gia gia công phần mềm hay ứng dụng các công nghệ có sẵn của nước ngoài.

Theo đó, để bứt phá vươn mình, các tập đoàn công nghệ lớn, các doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam phải dấn thân vào các lĩnh vực khó, nghiên cứu và làm chủ các công nghệ chiến lược then chốt: AI, chip bán dẫn, IoT, mạng 5G và tương lai là 6G...

Cùng với đó là chiến lược phát triển nguồn nhân lực công nghệ số mang tầm nhìn toàn cầu. Con người luôn là yếu tố quyết định mọi sự thành bại. Để phục vụ mục tiêu bứt phá kinh tế số, chúng ta cần một cuộc cách mạng về giáo dục và đào tạo.

Sự chuyển đổi về mô hình tăng trưởng

Thực tế cho thấy, kinh tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tự động hóa và chuyển đổi số, các quốc gia và doanh nghiệp đang đứng trước áp lực phải tái định hình mô hình tăng trưởng để duy trì năng lực cạnh tranh.

Đối với Việt Nam, đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng vĩ mô hàng năm trên 10%. Đây không chỉ là bài toán về công nghệ, mà còn là bài toán về năng suất lao động, năng lực quản trị, hạ tầng số, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng liên kết giữa Chính phủ, doanh nghiệp và hệ sinh thái công nghệ.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương khẳng định: "Tại Hội nghị tổng kết một năm thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã xác định: nếu năm 2025 là giai đoạn "khởi động, chạy đà" thì năm 2026 Việt Nam phải chuyển ngay sang giai đoạn "tăng tốc" với phương châm hành động "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả".

Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị các Bộ, ngành chủ động xác định các bài toán, khó khăn vướng mắc thực tế, hàng ngày của người dân, doanh nghiệp, không chờ đợi người dân, doanh nghiệp đề xuất. Doanh nghiệp chủ động đề xuất ra phương án, cách thức đột phá trong sử dụng công nghệ số để giải quyết các bài toán này một cách hiệu quả; kể cả yêu cầu thay đổi, điều chỉnh quy trình thủ tục, quy chế hiện hành để có thể áp dụng công nghệ số giải quyết các bài toán. Trong quá trình thực hiện, nên hướng đến các bài toán cụ thể, nhưng khi thành công, có hiệu quả thì cần triển khai trong phạm vi rộng để tạo hiệu ứng lan tỏa.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhận định: thể chế và Chính phủ số, trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số và dữ liệu là những cấu phần quan trọng không thể tách rời của quá trình chuyển đổi số quốc gia. Chuyển đổi số, công nghệ số, cơ sở dữ liệu, AI mang lại rất nhiều lợi ích vô cùng to lớn tuy nhiên cũng đặt ra yêu cầu phải tăng cường kết nối liên thông không chỉ trong 1 quốc gia mà cả các quốc gia trong khu vực và trên toàn thế giới.

Đồng tình với quan điểm này, ông Ngô Diên Hy - Phó Chủ tịch VINASA, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn VNPT - cũng cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ là về tốc độ tăng trưởng, mà còn là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của quốc gia. Trong bối cảnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những động lực tăng trưởng mới, quan trọng nhất. Kinh tế số phải gánh vác vai trò hạt nhân, ngành công nghiệp công nghệ số phải nhận lấy hai nhiệm vụ chiến lược sống còn: thúc đẩy nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động cơ nâng cao năng suất cho toàn bộ nền kinh tế thực; tiên phong khai phá và tự phát triển các không gian phát triển mới.

Theo ông Ngô Diên Hy, cộng đồng công nghệ số Việt Nam phải có đủ bản lĩnh để kiến tạo và dẫn dắt các mặt trận chiến lược như AI, kinh tế tầm thấp, công nghệ Robotics hay công nghệ lượng tử. Đây là những vùng đất mới mang lại "thặng dư công nghệ" khổng lồ, quyết định thứ hạng mới của Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thông qua việc thúc đẩy xây dựng không gian số mở, khuyến khích doanh nghiệp công nghệ đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ lõi và tạo ra các sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam", Vietnam - Asia DX Summit 2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số.