Làm sao để thiết lập hạ tầng an toàn cùng các nền tảng quan trọng khác phục vụ cho việc phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu quả tại Việt Nam? Đây là một trong những nội dung trọng tâm được bàn luận tại sự kiện Cisco Connect Vietnam 2026, diễn ra ngày 5/5 tại Hà Nội.

Nhận diện những "điểm nghẽn"

Chia sẻ tại Cisco Connect Vietnam 2026, ông Ben Dawson - Chủ tịch Cisco khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản và Trung Quốc - cho rằng: Quá trình chuyển đổi AI đang diễn ra một cách rất nhanh chóng và có những tác động to lớn đến mọi người trên thế giới.

"Những nền kinh tế mới nổi coi AI là một cơ hội “Đi tắt, đón đầu” và vượt qua các nền kinh tế đã phát triển. AI vừa tạo ra cơ hội nhưng cũng vừa là thách thức để chuyển đổi chính phủ, chuyển đổi doanh nghiệp cũng như chuyển đổi toàn xã hội", ông Ben Dawson nói.

Đồng tình với quan điểm này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Hữu Hạnh - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia - cho biết: Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Khi doanh nghiệp chuyển đổi từ thử nghiệm sang ứng dụng AI vào thực tiễn, yếu tố bảo mật và quản trị trở thành yếu tố then chốt.

"Chúng tôi đang xây dựng hạ tầng quốc gia cần thiết để hiện thực hóa và mở rộng tầm nhìn này, đồng thời mong muốn hợp tác cùng các đối tác như Cisco để đưa Việt Nam trở thành trung tâm AI của khu vực trong vòng 4 năm tới", ông Hoàng Hữu Hạnh cho biết.

Theo ông Nguyễn Như Dũng - Tổng giám đốc Cisco Việt Nam, Lào và Campuchia, Việt Nam đang đứng trước "thời điểm vàng" để khám phá và hiện thực hóa ước mơ, tham vọng về AI.

Theo đó, AI đã trở thành một ưu tiên hàng đầu của quốc gia, thể hiện rõ qua việc Luật AI đã được ban hành tháng 12/2025 và có hiệu lực thi hành từ tháng 3/2026.

Cùng đó, AI được dự báo có thể đóng góp thêm 130 tỷ USD vào GDP Việt Nam vào năm 2040. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, Việt Nam cần vượt qua các "điểm nghẽn" về hạ tầng như dữ liệu phân mảnh, quản trị thiếu đồng bộ, cũng như khoảng cách về nhân lực.

Tuy nhiên, theo một khảo sát được thực hiện gần đây, có tới 62% doanh nghiệp tại Việt Nam đối mặt nguy cơ thất thoát giá trị từ các khoản đầu tư AI do “khoản nợ hạ tầng AI” — tức những giải pháp chắp vá, thiếu đồng bộ hoặc thỏa hiệp về kỹ thuật khi triển khai AI mà chưa có nền tảng vững chắc.

Bên cạnh đó, Báo cáo về chỉ số sẵn sàng cho AI cũng cho thấy: 93% tổ chức tại Việt Nam đang có kế hoạch triển khai các ứng dụng AI. Nhưng trên thực tế, chỉ có 18% tổ chức đã có cơ sở hạ tầng sẵn sàng cho AI và 34% tổ chức có niềm tin rằng đơn vị mình có năng lực về bảo mật các hệ thống AI.

Từ những số liệu này, chuyên gia đến từ Cisco cho rằng, các doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam cần đánh giá lại khả năng sẵn sàng cho AI dựa trên 6 chỉ số chính gồm: Chiến lược và kế hoạch định hình cho AI; cơ sở hạ tầng sẵn sàng cho AI; cơ sở dữ liệu cho AI; hệ thống quản trị cho AI; nguồn nhân lực; văn hóa.

Thu hẹp khoảng trống hạ tầng AI

Chia sẻ về chủ đề này, ông Nguyễn Như Dũng cho biết: "Hành trình sẵn sàng cho AI bắt đầu từ hạ tầng mạng. Trong năm vừa qua, Cisco đã hợp tác cùng nhiều doanh nghiệp Việt Nam để hiện đại hóa hạ tầng, sẵn sàng cho kỷ nguyên AI tác nhân. Tầm nhìn của chúng tôi là cung cấp nền tảng hạ tầng cốt lõi, an toàn để Việt Nam khai phá tối đa tiềm năng và giúp doanh nghiệp tự tin bước vào hành trình AI".

Bên cạnh đó, Cisco cũng tiếp tục đầu tư cho tương lai số của Việt Nam thông qua chương trình "Tăng tốc Chuyển đổi số quốc gia" - CDA đã được khởi động tại Việt Nam từ cách đây 2 năm.

Đồng thời, chương trình giáo dục toàn cầu của Cisco – "Cisco Networking Academy" đã đào tạo hơn 160.000 học viên tại Việt Nam với các kỹ năng quan trọng như kỹ năng AI, an ninh mạng và mạng máy tính, góp phần xây dựng lực lượng lao động sẵn sàng dẫn dắt nền kinh tế số.

Nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực phù hợp, ông Nguyễn Như Dũng cho rằng: "Việc đào tạo nguồn nhân lực rất quan trọng cho sự phát triển của AI. Đây là một yếu tố cốt lõi. Các khoản đầu tư chiến lược của Cisco vào hạ tầng, nhân lực và kỹ năng số đều hướng tới thúc đẩy quá trình ứng dụng AI và khai mở giá trị cho các tổ chức, doanh nghiệp".

Hai xu hướng lớn định hình bức tranh AI Chúng tôi đang chứng kiến hai xu hướng lớn định hình bức tranh AI hiện nay: sự trỗi dậy của các tác nhân AI (AI agents), đặt ra yêu cầu cao hơn về quy mô và bảo mật; cùng với đó là “nợ hạ tầng AI” — sự tích tụ âm thầm của các khoản đầu tư, cải tiến hạ tầng bị trì hoãn, dần làm suy giảm giá trị mà AI mang lại theo thời gian. Khi các tổ chức tại Việt Nam cân nhắc triển khai AI, họ cần phải ưu tiên đầu tư vào hạ tầng nền tảng, xem AI như một tài sản chiến lược cốt lõi, đồng thời duy trì chu kỳ ngân sách liên tục để tránh phát sinh “nợ hạ tầng” trong tương lai. Việc giải quyết bài toán này sẽ là yếu tố quyết định giữa những doanh nghiệp có thể vươn lên trở thành tổ chức “AI-first” và những doanh nghiệp có nguy cơ bị tụt lại phía sau. Đối với thị trường Việt Nam - một quốc gia đang có nhu cầu mạnh mẽ đối với chuyển đổi số, chúng tôi nhận thấy đây là một thời điểm mang tính bước ngoặt. Khi doanh nghiệp chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế, thành công sẽ phụ thuộc vào việc xây dựng nền tảng an toàn, có khả năng mở rộng, đồng thời đảm bảo sự sẵn sàng của tổ chức trên các khía cạnh như dữ liệu, quản trị, nguồn nhân lực và văn hóa. (Ông Nguyễn Như Dũng - Tổng giám đốc Cisco Việt Nam, Lào và Campuchia)